15 lutego 2026

Fundusze inwestycyjne, styczeń 2026 r.

Dane z minionego miesiąca

Dane za styczeń 2026 roku wskazują na rekordowe saldo nabyć. Na uwagę zasługuje saldo nabyć funduszy polskich akcji, które sięgnęło 697 mln (reszta z 1058 to zagraniczne). Choć to nie rekord, to dawno takiej skali nabyć nie było. W połączeniu z PPK to istotny napływ na naszą giełdę.

Zmiany aktywów uporządkowane kwotowo w funduszach otwartych na podstawie danych IZFiA.
Poprzedni miesiąc TUTAJ

Największe wzrosty:

1. PKO Obligacji Skarbowych Krótkoterminowy 1334.37 MLN PLN 5.12%
2. Goldman Sachs Obligacji 344.92 MLN PLN 4.51%
3. PKO Obligacji Uniwersalny 334.51 MLN PLN 3.39%
4. Pekao Konserwatywny Plus 279.37 MLN PLN 5.44%
5. Millennium Obligacji Klasyczny 255.98 MLN PLN 3.87%
6. PZU SEJF+ 251.86 MLN PLN 7.63%
7. Allianz Akcyjny 221.81 MLN PLN 4.87%
8. Goldman Sachs Krótkoterminowy Obligacji 212.81 MLN PLN 4.1%
9. Goldman Sachs Obligacji Plus 197.06 MLN PLN 4.9%
10. Santander Dłużny Krótkoterminowy 188.35 MLN PLN 3.15%

Olbrzymie kwoty sprawiają, że w TOP10 pojawia się przede wszystkim segment dłużny. Notowania obligacji hurtowych pną się do góry, a wraz z nimi fundusze. Gdyby popatrzeć na procentowe wzrosty, to całkiem wyraźnie pojawia się kategoria mieszana stabilnego wzrostu i surowców. 

Największe spadki:

1. QUERCUS Silver -89.94 MLN PLN -38.08%
2. Skarbiec - Spółek Wzrostowych -31.86 MLN PLN -3.23%
3. QUERCUS Akumulacji Kapitału -30.45 MLN PLN -1.06%
4. QUERCUS Global Growth -26.41 MLN PLN -11.76%
5. PKO Technologii i Innowacji Globalny -16.03 MLN PLN -0.5%
6. BNP Paribas Akcji Wzrostowych USA -13.54 MLN PLN -42.73%
7. inPZU Obligacje Skarbowe Rynków Rozwiniętych -12.66 MLN PLN -18.3%
8. Generali Akcji: Megatrendy -12.01 MLN PLN -3.06%
9. IPOPEMA Konserwatywny Uniwersalny -11.75 MLN PLN -8.31%
10. QUERCUS short -11.0 MLN PLN -20.45%

 Mogę zrozumieć straty funduszy short, niepokój w segmencie technologicznym i growth wywołany informacjami o AI, ale skąd tu Ipopema?

Aktualności

Subfundusz Goldman Sachs Spokojna Perspektywa zostanie przejęte przez Goldman Sachs Perspektywa 2025 (subfundusz przejmujący). Warto zauważyć, że Goldman Sachs ma szereg funduszy zdefiniowanej daty dostępny np. na platformie KupFundusz. Jeśli podoba się Wam to, jak działa PPK, to może te fundusze zainteresują Was również.

Fundusze niskiego ryzyka zagranicznych aktywów

Wzloty w terminie 3M:
Allianz PIMCO Emerging Local Bond 5.47%
Goldman Sachs Obligacji Rynków Wschodzących (Waluta Lokalna) 4.8%
UNIQA Obligacji Węgierskich Walutowy 3.7%
Generali Obligacje: Globalne Rynki Wschodzące 3.52%
PZU Dłużny Rynków Wschodzących 3.23%

To oczywiste: obligacje rynków wschodzących kontynuowały marsz w górę, a dolar osłabiał się. Można powiedzieć, że to dwie strony medalu. Jeśli USD się wzmocni, to oczekiwałbym osłabienia rynku wschodzącego.

Upadki w terminie 3M:

Pekao Obligacji Rządu Amerykańskiego -2.48%
PKO Papierów Dłużnych USD -2.18%
Pekao Obligacji Dolarowych Plus -1.25%
Allianz Obligacji Ultra Długoterminowych -0.58%

Dolar ostatni raz był tak tani w 2018 roku. 


Fundusze niskiego ryzyka polskich aktywów

Wzloty w terminie 3M:
SGB Dłużny 3.69%
PZU Papierów Dłużnych POLONEZ 3.64%
Generali Obligacje Aktywny 3.63%
Pekao Dłużny Aktywny 3.62%
Ipopema Obligacji Uniwersalny 3.57%
Allianz Obligacji Dynamiczny 3.44%
Skarbiec Obligacji 3.37%
Allianz Polskich Obligacji Skarbowych 3.25%
Generali Korona Obligacje 3.23%
Santander Prestiż Obligacji Skarbowych 3.22%

Obligacje drożeją, fundusze fruną do góry, a wszystko to w oczekiwaniu na spadające stopy procentowe. Tak wysokie wyniki na tle oferty banków robią wrażenie, wyjaśniają olbrzymie napływy.

Upadki w terminie 3M:
AGIO Kapitał -2.64%

Patrz poprzedni wpis.     

Pozostałe fundusze 1M

Wzloty w terminie 1M:
Allianz Global Metals and Mining 14.28%
inPZU Akcje Rynku Surowców O 13.37%
Rockbridge Neo Akcji Ameryki Łacińskiej 12.27%
PKO Surowców Globalny 11.7%
Investor Turcja 10.94%
inPZU Akcje Sektora Zielonej Energii O 9.55%
Goldman Sachs Spółek Dywidendowych Rynków Wschodzących 8.69%
Superfund LEV Gold 8.4%
QUERCUS lev 7.25%
PKO Akcji Rynku Japońskiego 7.17%

Kolejny udany miesiąc dla surowców, ale z wyjątkiem srebra. Akcje rynków nie do końca rozwiniętych również zyskiwały. Efekt słabego dolara? Moją spóźnioną uwagę tym razem przyciągnął olbrzymi wzrost Rockbridge Neo Akcji Ameryki Łacińskiej w ostatnich miesiącach. 

Upadki w terminie 1M:
Superfund LEV Silver -33.24%
inPZU Bitcoin O -27.3%
BeGlobal Bitcoin PLN -25.16%
Superfund Silver Powiązany SFIO kat. Standardowa -18.68%
Superfund Akcji Blockchain -18.13%

Srebro i bitcoin zaliczyły spore spadki. Po olbrzymim rajdzie spadek srebra był do przewidzenia, osobiście uważam, że podejmowanie tego waloru jest nadal ryzykowne.     

Treści zawarte na tym blogu nie stanowią rekomendacji w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych lub ich emitentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1715). Zgodnie z powyższym autor nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podejmowane na podstawie treści zawartych w biuletynie. Autor blogu nie świadczy doradztwa w związku z opisywanymi transakcjami ani nie udziela porad inwestycyjnych lub rekomendacji zawarcia transakcji, co oznacza, że udzielone informacje nie mają charakteru porady inwestycyjnej lub rekomendacji. Ostateczna decyzja zawarcia transakcji należy wyłącznie do Czytelnika. Autor nie występuje w roli pośrednika ani przedstawiciela. Przed zawarciem jakiejkolwiek z opisywanych na łamach bloga transakcji, każdy Czytelnik powinien, nie opierając się na informacjach publikowanych na łamach bloga, określić jej ryzyko, potencjalne korzyści oraz straty z nią związane, jak również charakterystykę, konsekwencje prawne, podatkowe i księgowe transakcji oraz konsekwencje zmieniających się czynników rynkowych.

8 lutego 2026

Deszcz spadku (wstępne dane demograficzne Polski za 2025 r.)

Po konferencji GUS na koniec stycznia 2026 roku oraz z raportu "Sytuacja społeczno-gospodarcza w kraju" mamy wstępne dane demograficzne za rok 2025. W ubiegłym roku zarejestrowano 238 tys. urodzeń żywych i 406 tys. zgonów. Spadek urodzeń o 14 tys. należy uznać za duży, znacznie wyprzedzający poziomy z oficjalnych prognoz. Poziom urodzeń implikuje TFR rzędu 1,07, rekordowo niski. Z kolei liczba zgonów spadła, również wbrew prognozom. Możemy jedynie domyślać się, że rośnie trwanie życia i statystyki zaburza dawna śmiertelność z czasów COVID. Przyrost naturalny wyniósł -168 tys. Dla ilustracji liczb korzystam z grafiki opracowanej przez dziennikarza Rafała Mundrego.



Taki ubytek to jakby, jakby zniknęły Gliwice (albo niewiele mniejszy Olsztyn). Patrząc na powyższe krzywe można mieć wrażenie, że obie wyhamowały w swoim ruchu. Symulacje sugerują jednak, że liczba zgonów wkrótce wzrośnie, gdyż Polska się starzeje.

Populację Polski oszacowano na 37,332 mln osób, co oznacza spadek w roku o 157 tysięcy, a więc dodano do przyrostu około 11 tys. z salda migracji. Niech jednak Was to nie zmyli. GUS wskazując na spadajacą liczbę młodych kobiet dodaje: "Tendencję tę dodatkowo pogłębia utrzymujący się od wielu lat wysoki poziom emigracji Polaków za granicę (szczególnie dotyczy to emigracji czasowej osób młodych).". Imigracja nie jest w stanie zastąpić dzietności rdzennych Polaków.

W danych o gospodarce podane, że liczba pracujących w gospodarce narodowej w końcu 2025 r. była o ok. 0,1% mniejsza niż rok wcześniej Przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw w 2025 r. wyniosło 6445,9 tys. osób i było o 0,9% niższe niż rok wcześniej (w 2024 r. spadło o 0,4%).

Te dane powinny niepokoić, bo mniejsze zatrudnienie nie jest wyrównywane imigracją. Nawet jeśli PKB wzrosło, to realnie jest to mniejsza ilość zarabiających pracą konsumentów. Tymczasem imigracja za pracą, patrząc po danych ZUS o ubezpieczonych cudzoziemcach, wzrosła o 95 tys. osób, z tego przyrostu zdecydowana większość to Ukraińcy. TOP10 przyrostów wg krajów:

  1. UKRAINA  69590
  2. KOLUMBIA  4343
  3. BIAŁORUŚ  3857
  4. NEPAL  3503
  5. INDIE  2443
  6. WIETNAM  1524
  7. UZBEKISTAN 1234
  8. BANGLADESZ  1203
  9. ZIMBABWE 1004
  10. SRI LANKA 789

Względem 2024 spadła liczba Kolumbijczyków, następuje marginalizacja pozycji Białorusi i z dziesiątki wypadają Filipiny. Dominacja imigracji z Ukrainy w przyszłości pozostaje niewiadomą, ale bez niej Polska skazana jest głównie na kraje azjatyckie, na które polityki imigracyjne patrzą obecnie  niechętnie. Należy mieć też na uwadze, że znaczna część z tych krajów będzie poprawiać swój dobrobyt, zmniejszając dystans, tak jak robią to Filipiny. To sprawia, że wbrew oczekiwaniom ekonomistów przyszła imigracja wcale nie jest pewna. Tymczasem Polska przyjęła strategię bliskiej imigracji, która jest długoterminowo skazana na spadki.

Jedną z ubiegłorocznych nadziei na nieznaczną poprawę demografii był program in vitro, który zaowocował 10 tys. urodzeń.

Na koniec, krótko sytuacji demograficznej w innych krajach. Dane dostępne do końca stycznia 2026 roku wskazują na dalsze spadki TFR w wielu krajach, przy czym w Europie Zachodniej można mówić o małej stabilizacji. Ze spadkowego trendu próbuje wyłamać się Korea, której TFR od dołka wzrósł o kilka małych punktów. 


1 lutego 2026

Obligacje detaliczne w lutym 2026. Co wybrać?

Oferta obligacji skarbowych w lutym 2026 r. pozostanie taka sama, jak w styczniu. Tradycjnie, tabela ze stawkami poniżej.

Zestawienie ofert obligacji:

Obligacje / Warunki na: od 2025.10 od 2025.11 od 2025.12
3M (OTS) 2,75% 2,75% 2.5%
Roczne (ROR) 4,75% pierwszy m-c, potem stopa referencyjna NBP 4,5% pierwszy m-c, potem stopa referencyjna NBP 4,25% pierwszy m-c, potem stopa referencyjna NBP
Dwuletnie (DOR) 4,9% pierwszy m-c, potem stopa referencyjna NBP +0,15% 4,65% pierwszy m-c, potem stopa referencyjna NBP +0,15% 4,4% pierwszy m-c, potem stopa referencyjna NBP +0,15%
Trzylatki TOS 5,15% z coroczną kapitalizacją 4,9% z coroczną kapitalizacją 4,65% z coroczną kapitalizacją
Czterolatki (COI) 5,5% pierwszy rok, potem inflacja+marża 1,5%, odsetki co roku 5,25% pierwszy rok, potem inflacja+marża 1,5%, odsetki co roku 5% pierwszy rok, potem inflacja+marża 1,5%, odsetki co roku
Dziesięciolatki (EDO) 6,0% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2% 5,75% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2% 5,6% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2%
Sześciolatki (rodzinne) 5,7% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2% 5,45% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2% 5,2% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2%
Dwunastolatki (rodzinne) 6,25% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2,5% 6,0% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2,5% 5,85% pierwszy rok, potem inflacja+marża 2%

Inwestycję można zakończyć wcześnie, ale to kosztuje więcej od września 2024: 0,5 zł dla obligacji ROR, 0,7 zł dla obligacji DOR, 1 zł dla obligacji trzyletniej TOS, 2 zł dla obligacji czteroletniej COI i sześcioletniej ROS oraz aż 3 zł dla dziesięcio- i dwunastolatniej. Opłata nie obciąża nominału, więc odejmowana jest od odsetek, o ile odpowiednio urosły lub zostały wypłacone. Te ceny nie dotyczą starszych serii, sprzed września'24, w których opłaty były niższe.

Cena zamiany znów wyniesie 99,90 zł z wyjątkiem obligacji OTS. Zamiana obligacji OTS na inne rodzaje obligacji odbywa się z tym dyskontem. Niższa cena zamiany oznacza w praktyce nieco wyższe oprocentowanie przez cały okres inwestycji.

W grudniu 2025 r. sprzedaż obligacji wyniosła 5,35 mld PLN. 32% sprzedaży stanowiły TOS, zaś ROR 31%. Udział COI wyniósł 11%, a EDO 15%. W całym roku sprzedano obligacje za 74,9 mld, co jest wartością nieco niższą niż w 2024 roku. Udział TOS i EDO w tej kwocie był dominujący (72%, łącznie 54,3 mld). Zamiana dotyczyła obligacji o wartości 13 mld. Najważniejszym kanałem sprzedaży ponownie był Internet, a wśród klientów dominowały osoby powyżej 50 lat.



Co wybrać: obligacje detaliczne czy lokaty, obligacje hurtowe?

Stopa referencyjna wynosi nadal 4%. Ostatni odczyt inflacji to 2,7%,, zaś WIBOR wyniósł 3,79%, jego spadek spowolnił. Prognozy dla inflacji są raczej optymistyczne, tj. utrzymanie celu, a nawet niżej jego  środka. Co to oznacza dla ofert?

Banki będą chciały utrzymać swoje oferty poniżej stóp i WIBOR. Każdą wyższą wartość uważałbym za okazję. Biorąc pod uwagę możliwą kolejną obniżkę stóp, obligacje ROR będą konkurować z bankami.

Jeśli inflacja wyniesie 2,5% w ciągu najbliższych lat, to obligacje czteroletnie dadzą zarobić około 4%, co jest wartością niższą niż obecna oferta trzylatek. Wniosek: TOS to nadal jest dobra oferta przy takim założeniu.

Na dłuższy termin mamy obligacje EDO, które przy długoletniej inflacji 2,5% dałyby 4,5% zysku, przy czym nikt nie obieca, że taka inflacja się utrzyma, mimo że jest to cel. Na rynku hurtowym można uzyskać wyższe odsetki niż na detalicznym, i tak ostatnio udało mi się dokupić obligacji dziesięcioletnich stałoprocentowych notowanych blisko 5% rentowności. Nieco więcej może jeszcze dać inwestycja w obligacje na rok 2040 serii FPC (gwarantowane przez SP). Czy to jednak nie za długa gra z inflacją? W każdym razie na taki termin oba rodzaje obligacji mogą znaleźć się w portfelach.

Zdaję sobie sprawę, że nie są to liczby atrakcyjne po latach wysokich stóp i rosnącej giełdy. Nie mniej obligacje skarbowe pozwalają nadal na ochronę kapitału. 

18 stycznia 2026

Fundusze inwestycyjne, grudzień 2025

Dane z minionego miesiąca

Sprzedaż jednostek funduszy inwestycyjnych wyniosła w grudniu 2025 r. ponad 5,1 mld, dodatnie saldo notowały zarówno fundusze akcji krajowych, jak i zagranicznych. Dla krajowych to trzeci taki miesiąc zauważalnego bilansu na plus. Warto zauważyć, że zakupy funduszy akcyjnych stanowią mniej niż 10% całości, a krajowych wręcz mniej, niż odsetki z kapitału wpłaconego rok temu. Nie zgadzam się tym samym z opiniami osób widzących tu masowe przesuniecie kapitału. Nic takiego się nie dzieje, giełda jest zdominowana przez dużych graczy i zagranicę, a profesjonaliści są mniej skłonni do kierowania się emocjami i impulsywnością.

Zmiany aktywów uporządkowane kwotowo w funduszach otwartych na podstawie danych IZFiA.
Poprzedni miesiąc TUTAJ

Największe wzrosty:

1. PKO Obligacji Skarbowych Krótkoterminowy 1039.31 MLN PLN 4.16%
2. PKO Obligacji Uniwersalny 212.99 MLN PLN 2.21%
3. C-QUADRAT ARTS Total Return Flexible 188.44 MLN PLN 2060.34%
4. Millennium Obligacji Klasyczny 167.82 MLN PLN 2.6%
5. Pekao Konserwatywny Plus 146.52 MLN PLN 2.94%
6. Goldman Sachs Akcji 145.42 MLN PLN 6.38%
7. Allianz Akcyjny 141.45 MLN PLN 3.21%
8. Goldman Sachs Obligacji 128.63 MLN PLN 1.71%
9. Santander Dłużny Krótkoterminowy 128.12 MLN PLN 2.19%
10. Pekao Konserwatywny 124.37 MLN PLN 1,65%

Fundusz C-QUADRAT ARTS Total Return Flexible występuje tu z olbrzymim wzrostem prawdopodobnie wskutek przesunięcia lub połączenia w ramach swojego ubezpieczeniowego pochodzenia. Mamy w dziesiątce dwa fundusze akcji krajowych, co dawno nie miało miejsca. Dobra passa na rynku dotyczyła też srebra - poza TOP10, ale z olbrzymimi wzrostami lokują się fundusze tego metalu.

Pozostałe fundusze to dług krótkoterminowy. Spodziewam się, że za jakiś czas przyrosty długu znacznie spowolnią. Niskie stopy procentowe obniżą atrakcyjność tego segmentu.


Największe spadki:

1. PZU SFIO UNIVERSUM -275.05 MLN PLN -11.09%
2. QUERCUS Akumulacji Kapitału -122.43 MLN PLN -4.1%
3. GAMMA -38.51 MLN PLN -8.58%
4. QUERCUS Dłużny Krótkoterminowy -34.77 MLN PLN -1.64%
5. Santander Prestiż Alfa -16.19 MLN PLN -1.44%
6. Pekao Obligacji Dolarowych Plus -16.16 MLN PLN -1.78%
7. Allianz Obligacji Ultra Długoterminowych -13.35 MLN PLN -9.52%
8. Santander Prestiż Obligacji Korporacyjnych -11.65 MLN PLN -0.35%
9. Skarbiec - Spółek Wzrostowych -11.22 MLN PLN -1.13%
10. Investor Nowych Technologii -10.57 MLN PLN -4.05%

Po stronie spadków znalazły się głównie mniej trafione inwestycje w dług i akcje, przy czym wyraźna jest obecność dużych funduszy Quercusa. Ich wyniki, choć dodatnie, nie były tak atrakcyjne jak konkurentów.


Aktualności

Liczba funduszy inwestycyjnych zmniejszy się: likwidowane są fundusze BPS TFI oraz Franklin Templeton TFI. W tym roku kilka TFI zmienia (głównie obniża) swoje opłaty za zarządzanie, np. Santander, Allianz, Goldman Sachs. Szczegóły znajdziecie na stronach TFI.
Notowania z 14 stycznia 2026.

Fundusze niskiego ryzyka zagranicznych aktywów

Wzloty w terminie 3M:
Allianz PIMCO Emerging Local Bond 5.0%
BNP Paribas Globalny Obligacji Zamiennych 3.8%
Goldman Sachs Obligacji Rynków Wschodzących (Waluta Lokalna) 3.58%
PZU Dłużny Rynków Wschodzących 3.14%
Allianz PIMCO Emerging Markets Bond ESG 2.98%

Dług rynków wschodzących był jedną z lepszych inwestycji ostatni kwartał.  Na drugim końcu znalazły się obligacje notowane w USD:

Upadki w terminie 3M:
Pekao Obligacji Rządu Amerykańskiego -1.36%
PKO Papierów Dłużnych USD -1.32%
Pekao Obligacji Europejskich Plus -0.94%
Allianz Obligacji Ultra Długoterminowych -0.93%
UNIQA Amerykańskich Obligacji Uniwersalny -0.39%

Fundusze niskiego ryzyka polskich aktywów

Wzloty w terminie 3M:
Generali Obligacje Aktywny 3.19%
Pekao Dłużny Aktywny 3.06%
Ipopema Obligacji Uniwersalny 2.97%
SGB Dłużny 2.77%
PZU Papierów Dłużnych POLONEZ 2.74%

Spadki stóp procentowych sprawiły, że szczególnie dobrze wypadają dziś fundusze obligacji skarbowych.


Upadki w terminie 3M:
AGIO Kapitał -2.55%

AGIO Kapitał zaliczył niebanalne obsunięcie pod koniec 2025 roku, którego przyczyn można się jedynie domyśleć po lekturze artykułu TUTAJ. Nie widzę żadnego komunikatu w tej sprawie od TFI i zalecam ostrożność.


Pozostałe fundusze 1M

Wzloty w terminie 1M:
Superfund LEV Silver 74.98%
Superfund Silver Powiązany SFIO kat. Standardowa 53.96%
QUERCUS Silver 47.34%
Esaliens Złota i Metali Szlachetnych 14.49%
inPZU Akcje Rynku Złota O 14.23%
Allianz Global Metals and Mining 14.09%
inPZU Akcje Sektora Technologii Kosmicznych O 14.01%
Superfund Spółek Złota i Srebra 13.68%
Allianz Akcji Rynku Złota 12.97%
UNIQA Akcji Rynku Złota 12.23%

Bez wątpienia rynek rozgrzewał w tym miesiącu blask srebra i złota. Nie są to moje ulubione inwestycje, ale wniosek dla siebie, jaki wyciągnąłem, to nie kierowanie się upodobaniami, tylko branie tego co daje rynek.

Upadki w terminie 1M:
QUERCUS short -5.0%
Franklin Zrównoważony -1.78%
Allianz India Equity -1.61%
inPZU Akcje Sektora Cyberbezpieczeństwa O -0.67%
BNP Paribas Akcji Wzrostowych USA -0.45%

Ostatni okres nie sprzyjał shortowaniu, ale też spółkom wzrostowym, był to też nienajlepszy rok (nie tylko miesiąc) dla akcji indyjskich. Poza tym nie było wielkich obsunięć w ostatni miesiąc, co odbieram optymistycznie.

Treści zawarte na tym blogu nie stanowią rekomendacji w rozumieniu przepisów Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 października 2005 r. w sprawie informacji stanowiących rekomendacje dotyczące instrumentów finansowych lub ich emitentów (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1715). Zgodnie z powyższym autor nie ponosi jakiejkolwiek odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podejmowane na podstawie treści zawartych w biuletynie. Autor blogu nie świadczy doradztwa w związku z opisywanymi transakcjami ani nie udziela porad inwestycyjnych lub rekomendacji zawarcia transakcji, co oznacza, że udzielone informacje nie mają charakteru porady inwestycyjnej lub rekomendacji. Ostateczna decyzja zawarcia transakcji należy wyłącznie do Czytelnika. Autor nie występuje w roli pośrednika ani przedstawiciela. Przed zawarciem jakiejkolwiek z opisywanych na łamach bloga transakcji, każdy Czytelnik powinien, nie opierając się na informacjach publikowanych na łamach bloga, określić jej ryzyko, potencjalne korzyści oraz straty z nią związane, jak również charakterystykę, konsekwencje prawne, podatkowe i księgowe transakcji oraz konsekwencje zmieniających się czynników rynkowych.

11 stycznia 2026

Przyczyny zgonów w 2024 roku.

 Kontynuuję cykl wpisów o przyczynach zgonów na podstawie danych GUS. Poprzedni wpis znajdziecie TUTAJ.

Dane z 2024 roku nie wyróżniają się aż tak, by zasługiwały na dłuższe i szersze omówienie. Wiele wykresów pokryje się z tymi sprzed roku i dlatego zdecydowałem się tym razem na skupieniu na zmianach. Na plus można odnotować maleńkie przesunięcia krzywych: u panów notowano odrobinkę mniej zgonów z powodu raka palaczy (płuca, tchawica, oskrzela) w grupie wiekowej 70-79 lat. U pań ciut lepiej było z rakiem szyjki macicy i jajników. 




Nie są to wielkie różnice i nie mają dużego wpływu na całkowite współczynniki zgonów, ale pokazują, że udaje się opóźnić zgon lub ograniczyć wpływ śmiercionośnych czynników. A że dzieje się to dla co najmniej kilku przyczyn zgonów, to nawet takie małe zmiany odbijają się na trwaniu życia, które w 2024 roku wzrosło.
Ale jest też kilka istotnych przyczyn zgonów, w których od zeszłego roku  nie zmieniło się nic, albo zmiany nie odbiegają od paroletnich trendów. Tak jest z alkoholową marskością wątroby, cukrzycą i rakiem płuc kobiet.

Natomiast widoczna jest zmiana w temacie, który rozpoczął moje zapiski. Samobójstwa mężczyzn: w 2024 roku było wyraźnie mniej samobójstw emerytów w początkowych latach, ale w wieku >80 było ich tragicznie wiele. Choć 80-latkowie umierają z wielu innych przyczyn liczniej, to samobójstwo jest częstszą decyzją niż u ludzi młodych. Możemy tylko podejrzewać, co stoi za tą decyzją. Być może przejście na emeryturę uspokaja męskie nerwy w pierwszym okresie, ale potem, wraz z pogorszeniem zdrowia swojego i rówieśniczego pokolenia, w tym małżonków, depresja uderza z podwójną siłą.


Chciałbym tu podkreślić, że statystyka policyjna samobójstw jest inna i obejmuje też próby samobójcze. Te próby mają miejsce także wśród młodych dziewcząt, ale bardzo rzadko kończą się zgonem. U emerytów jest zupełnie inaczej: próby samobójcze są przerażająco skuteczne.

Na koniec chciałbym wskazać na dłuższe trendy w chorobach układu krążenia. 


W ciągu ponad 40 lat widać wyraźny wzrost zgonów z przyczyny niedokrwiennej choroby serca, natomiast spadł udział miażdżycy oraz zawałów w zgonach. Lepiej przeciwdziałamy zawałom, które jeszcze w 1990 roku miały duży udział w całości zgonów. Z kolei choroby naczyń mózgowych taki szczyt częstotliwości miały około roku 2000. 
Wszystkie te choroby krążenia rozwijają się z wiekiem i z wiekiem rośnie liczba zgonów z ich przyczyny. Nie znaczy jednak, że jesteśmy na nie skazani, albo że są czymś stałym w statystyce. Całkowita śmiertelność na choroby krążenia spada bardzo powoli, była szczytowa około roku 1990. Dziś jest udziałem głównie emerytów, w tym ludzi bardzo starych. Można podejrzewać, że coś w naszym stylu życia zmienia się po przejściu na emeryturę, i jest to zmiana na gorsze.